Pomarańczowo i żółto
Żółte i pomarańczowe warzywa i owoce barwę swoją zawdzięczają karotenoidom. Główną ich zaletą są właściwości przeciwnowotworowe (zarówno profilaktyczne, jak i wspomagające leczenie). Regulują też poziom cholesterolu i zapobiegają chorobom sercowo-naczyniowym.
Wiele osób zgodzi się, że pomarańczowe owoce i warzywa są atrakcyjne wizualnie; dodają blasku i smaku niemal każdemu daniu. Co więcej, większość z nas ucieszy się, wiedząc, że pomarańczowe owoce i warzywa są bogate w liczne składniki odżywcze, które wspierają zdrowy układ odpornościowy, pomagają zapobiegać chorobom, wspomagają prawidłowy metabolizm, a nawet mogą spowalniać starzenie się komórek.
Jak stwierdza Instytut Linusa Paulinga Uniwersytetu Stanowego Oregonu: „Zalecenia Narodowego Instytutu Raka, Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego (American Cancer Society) i Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association) dotyczące codziennego spożywania różnorodnych owoców i warzyw mają na celu między innymi zwiększenie spożycia karotenoidów”.
Pomarańczowe owoce i warzywa również zawierają karotenoidy, ale nieco inne niż czerwone warzywa (w tym alfa- i beta-karoten, kurkuminoidy i inne). Występują one w marchwi, dyni, morelach, mandarynkach, pomarańczach i kurkumie. Alfa i beta-karoten są w naszym organizmie przekształcane w witaminę A, która jest ważna dla zdrowia oczu i dobrego wzroku. Witamina A jest również przeciwutleniaczem, który może oddziaływać na części ciała zbudowane z lipidów (lub tłuszczów), takie jak błony komórkowe. Witamina A neutralizuje wolne rodniki gromadzące się wokół błon komórkowych i innych obszarów zbudowanych z lipidów, zmniejszając ryzyko wystąpienia nowotworów i chorób serca. Beta-karoten poprawia zdrowie oczu, chroni przed zwyrodnieniem plamki żółtej i zaćmą.
Żółte owoce i warzywa również zawierają karotenoidy, ale zawierają również inne fitoskładniki, takie jak luteina, zeaksantyna, mezo-zeaksantyna, viola-ksantyną i inne. Występują one w jabłkach, gruszkach, bananach, cytrynach i ananasach. Wykazano, że luteina, mezo-zeaksantyna i zeaksantyna są szczególnie ważne dla zdrowia oczu i mogą zmniejszyć ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem , które prowadzi do zamazanego widzenia centralnego. Te fitoskładniki mogą również absorbować promieniowanie UV w oczach, działając jak krem przeciwsłoneczny i chroniąc oczy przed szkodliwym działaniem słońca. Żółte owoce i warzywa również zawierają karotenoidy, ale obfitują także w inne fitoskładniki, w tym np. luteinę, zeaksantynę czy mezo-zeaksantynę Można je znaleźć w: jabłkach, gruszkach, bananach, cytrynach i ananasie. Wykazano, że luteina, mezo-zeaksantyna i zeaksantyna są szczególnie ważne dla zdrowia oczu i mogą zmniejszać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem, co prowadzi do niewyraźnego widzenia centralnego.
Witamina A jest niezbędna do wzrostu i rozwoju człowieka we wczesnym okresie życia, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz rozwoju i utrzymania wzroku. Luteina i zeaksantyna to karotenoidy, które nie są prekursorami witaminy A, ale są selektywnie wchłaniane przez plamkę żółtą oka i pomagają w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania wzroku.
Luteina obecna jest w śliwkach mirabelkach, nektarynkach, żółtej papryce, dynia. Likopen w żółtych pomidorach, dyni, morelach, marchwi. Beta-karoten w marchwi, dyni, melonie, brzoskwiniach, papaja, mango. Frukta tego koloru to również bogate źródło witaminy C, magnezu, cynku i wapnia. Wspomniany beta-karoten to eliksir młodości, albowiem opóźnia procesy starzenia się organizmu, znakomicie wspomaga wzrok (zapobiega „kurzej ślepocie”), wzmacnia układ odpornościowy, zapobiegając różnego rodzaju infekcjom. Błonnik pokarmowy reguluje pracę układu pokarmowego.
Żółty i pomarańczowe, owoce oraz warzywa pomagają regulować gospodarkę wodną. Zapobiegają obrzękom i korzystnie wpływają na skórę, włosy, wzrok i paznokcie. Swoją barwę zawdzięczają beta-karotenowi, który jest silnym przeciwutleniaczem. Zawierają witaminę C, która chroni nasz organizm przed wszelkimi infekcjami. Należą do nich między innymi: marchewka, dynia, pomarańcza, dynia, papaja, morele, brzoskwinie, cytryny, banan. M.in. marchew, pomarańcza, dynia, żółta papryka, bataty, mango – wymiatają wolne rodniki z organizmu. Dzięki nim możemy cieszyć się piękną skórą, paznokciami i włosami. To one wpływają dodatnio na nasz wzrok.
Marchew to przede wszystkim witamina A i świetny wzrok. Pomarańcza dostarcza przede wszystkim witaminy C. O dyni krótko można napisać tyle, że jest bogata w cynk.
Żółta papryka to bogactwo witaminy E, zwanej witaminą młodości, a w owocu mango znajdziemy między innymi potas i miedź.
Kurkumina to jeden z najlepiej przebadanych naturalnych suplementów diety. Jest to związek chemiczny pozyskiwany z kurkumy, pomarańczowożółtej aromatycznej przyprawy, stosowanej w kuchni Azji Południowej i Południowo-Wschodniej co najmniej od czasów, gdy była stosowana jako lek ajurwedyjski (około 4000 lat temu ). To właśnie ona nadaje większości curry złocistożółty kolor, a także jest stosowana jako konserwant żywności i naturalny żółty barwnik. Jest polifenolem , czyli grupą substancji chemicznych, które zostały zbadane ze względu na ich liczne właściwości prozdrowotne, w tym działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwalergiczne, przeciwmiażdżycowe, przeciwzakrzepowe i antymutagenne. Polifenole korzystnie wpływają na ludzki układ odpornościowy poprzez zwiększenie produkcji białych krwinek i cytokin. Wszystkie te właściwości mogą mieć znaczenie w walce z przedwczesnym starzeniem się.
Źródło:
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Czy można jeść kolory? Kolorowe warzywa i owoce
The Conversation na licencji Creative Commons
Jak kolor żywności wpływa na nasze zdrowie?
Żółte i pomarańczowe owoce i warzywa
Nauka o pomarańczowych owocach i warzywach
Wartości odżywcze warzyw i owoców w zależności od koloru
Przegląd 7 suplementów, które mogą spowolnić proces starzenia
