Badania piersi i samodzielna kontrola
„Różowy październik” uznawany jest na świecie za Miesiąc Świadomości Raka Piersi. Skuteczna profilaktyka raka piersi obejmująca zdrowy styl życia, regularne badania piersi oraz konsultacje genetyczne – odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu chorobie i wykrywaniu jej na wczesnym etapie, co znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania i zgonu.
Samodzielna kontrola piersi to najprostszy i najbardziej dostępny sposób dbania o zdrowie. Jeśli wykonuje się ją systematycznie co miesiąc, w tym samym dniu (w pierwszych dziesięciu dniach cyklu), wielokrotnie wzrasta szansa na wczesne wykrycie zmian.
Stań przed lustrem, obserwuj swoje piersi, poszukuj zmian w kształcie symetrii i zarysie piersi.
Badanie wykonujemy ruchami okrężnymi, półkolistymi i linijnymi, uciskając pierś płasko, ułożonymi palcami. Powtórzenie tych samych ruchów w tym samym obszarze piersi podnosi stopień dokładności badania. Jeśli niepokoi Cię Twój stan zdrowia, masz pytania, pamiętaj: możesz w każdej chwili zgłosić się do lekarza onkologa – bez skierowania.
Jednym z powszechnych czynników zwiększonego ryzyka zachorowania na raka piersi jest spożywanie alkoholu. Czynnikiem protekcyjnym w kontekście raka piersi jest systematyczna aktywność fizyczna oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała.
Skuteczną metodą wczesnego wykrywania zmian nowotworowych w obrębie piersi jest mammografia. Jest to badanie bezpieczne oraz bezpłatne dla kobiet w wieku 45-74 lat – wykonywane raz na dwa lata w ramach programu wczesnego wykrywania raka piersi prowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia.
Mammografia jest badaniem bezpiecznym, które za pomocą promieni rentgenowskich pozwala wykryć raka piersi w jego wczesnym stadium rozwoju. W czasie badania wykonuje się dwa zdjęcia każdej piersi. Wykonanie mammografii trwa kilka minut.
W przypadku, gdy wynik badania mammograficznego jest nieprawidłowy, kobieta zostaje skierowana do kolejnego etapu programu, w którym dokonuje się pogłębionej diagnostyki zmian, zauważonych na zdjęciach mammograficznych.
Jeśli nie kwalifikujesz się do programu profilaktyki raka piersi – możesz wykonać USG piersi lub mammografię na podstawie skierowania od lekarza specjalisty: ginekologa, onkologa.
W czasie drugiego etapu tzw. etapu pogłębionej diagnostyki, który obejmuje poradę lekarską, podczas której lekarz dodatkowo bada piersi i w zależności od wskazań medycznych decyduje, które z dostępnych w ramach Programu badań diagnostycznych należy wykonać w celu postawienia ostatecznego rozpoznania. Może zostać wykonana mammografia uzupełniająca, USG piersi, , biopsja gruboigłowa. Kobieta, u której ostatecznie zostanie rozpoznany rak piersi zostanie skierowana na leczenie. 
Badanie kliniczne piersi – oglądanie i badanie palpacyjne piersi oraz okolicznych węzłów chłonnych.
Biopsja gruboigłowa – biopsja przezskórna wykorzystująca igłę tnącą, przy pomocy której pobiera się fragment tkanki do oceny histologicznej (bez konieczności wykonywania operacji). Do tej kategorii należy również biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią (VAB).
Co powinno niepokoić:
– wyczuwalny guzek,
– wciągnięcie brodawki,
– zmiana wielkości i kształtu piersi,
– niesymetryczne ułożenie piersi podczas unoszenia ramion,
– obrzęk piersi,
– zmiany skórne wokół brodawki,
– wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty),
zaczerwienienie, stwardnienie i zgrubienie skóry,
– powiększenie węzłów chłonnych w dole pachowym,
– poszerzenie żył skóry piersi,
– owrzodzenie skóry piersi,
– obrzęk ramienia.
Najważniejszym czynnikiem wpływającym na skuteczność leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju. Badania kliniczne wykazały, że w grupie kobiet w wieku 50 – 69 lat, które wykonywały badania mammograficzne co rok lub co 2 lata, zmniejszyła się umieralności o 25 – 30%! A więc warto badać się systematycznie i nie dopuścić do rozwoju choroby.
W ramach profilaktyki raka piersi NFZ zaprasza wszystkie kobiety pomiędzy 45 – 74 rokiem życia na bezpłatne badania mammograficzne.
Źródło:
Badanie piersi
Rak piersi i badania mammograficzne
Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia
Profilaktyka raka
Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia
Jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi
