Blog

Jaką rolę odgrywają w organizmie tłuszcze?

Do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka niezbędna jest energia, której źródłem są posiłki. Powinny one dostarczać zarówno paliwa umożliwiającego funkcje życiowe, jak i surowców koniecznych do naprawy i rozbudowy ciała.

Tłuszcze stanowią około 10-15% masy ciała mężczyzn i 15-25% masy ciała u kobiet (osoby z prawidłową masą ciała). U dorosłego człowieka o masie 70 kg zapas energii zmagazynowanej w postaci tkanki tłuszczowej szacowany jest na blisko 134 948 kcal. Taka ilość energii wystarczy na około miesiąc zwyczajnej aktywności życiowej.

Zapotrzebowanie na tłuszcz jest bezpośrednio związane z zapotrzebowaniem na kwasy tłuszczowe. Szczególne znaczenie dla prawidłowego rozwoju i utrzymania dobrego stanu zdrowia mają NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli kwas linolowy – 18:2 omega-6, LA) i kwas alfa-linolenowy (18:3 omega-3, ALA) oraz ich długołańcuchowe metabolity: z rodziny omega-6 – kwas arachidonowy (20:4 omega-6, ARA) i z rodziny omega-3 – kwasy eikozapentaenowy (20:5 omega-3, EPA) i dokozaheksaenowy (22:6 omega-3, DHA).

Funkcje tłuszczów w organizmie:
– stanowią materiał budulcowy oraz źródło energii dla organizmu, tkanek i narządów;
– biorą udział w procesach zachodzących w ciele człowieka;
– wspierają układ nerwowy;
– ułatwiają przełykanie pokarmów;
– poprawiają walory smakowe pokarmów;
– zgromadzone w tkance podskórnej stanowią izolację termiczną organizmu, chronią przed nadmierną utratą ciepła;
– umożliwiają transport witamin: A, D, E i K;
– pełnią dla witamin funkcję rozpuszczalnika i umożliwiają ich wchłanianie w przewodzie pokarmowym;
– zapewniają dobrą kondycję skóry i włosów;
– biorą udział w produkcji hormonów i enzymów;
– wspierają układ odpornościowy;
– pozytywnie wpływają na funkcjonowanie mózgu;
– amortyzują narządy wewnętrzne przed uciskiem czy urazami.

Badania dowiodły, iż zwiększenie spożycia tłuszczów zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe, kosztem ograniczenia spożycia kwasów nasyconych, poprawia profil lipidowy krwi i obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Zmniejsza się stężenie cholesterolu frakcji LDL (potocznie zwanego „złym cholesterolem”), a zwiększa poziom cholesterolu frakcji HDL („dobry cholesterol”). Dodatkowo kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 przyczyniają się do utrzymania prawidłowego ciśnienia tętniczego, stężenia triglicerydów we krwi oraz prawidłowego funkcjonowania serca.

W odniesieniu do dzieci powyżej drugiego roku życia i młodzieży, w zależności od wieku, płci i stopnia aktywności fizycznej, zaleca się spożywanie tłuszczu na poziomie nie wyższym niż 30–35% energii. Więcej energii tłuszcze powinny dostarczać w diecie niemowląt i dzieci do drugiego roku życia. W mleku kobiecym około 50% energii pochodzi z tłuszczu. Dla tej grupy wiekowej zaleca się, aby w całodziennej diecie 40% energii pochodziło z tłuszczu. Warto również dodać, że osoby prowadzące siedzący tryb życia potrzebują niższego spożycia tłuszczu – na poziomie 20 – 25% całodziennej energii diety, a spożycie tłuszczu na poziomie 35% energii z całodziennego pożywienia jest zalecane wyłącznie dla osób dorosłych, których tryb życia jest związany z długotrwałym wysiłkiem fizycznym, np. sportowców uprawiających dyscypliny sportów siłowych i wyczynowych. Dla grupy dzieci w wieku 1-3 lat, przy średniej masie ciała 12 kg oraz 35% energii z tłuszczu, poziom dziennego zapotrzebowania na tłuszcz wynosi 39 g. Biorąc za podstawę dobowe zapotrzebowanie na energię wspomnianej grupy dzieci – 1000 kcal (według „Norm żywienia dla populacji Polski”), z tłuszczu pochodzi 350 kcal. Po podzieleniu tej wartości przez 9 kcal, otrzymujemy 39 g.

Źródło:

INSTYTUT ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA

MINISTERSTWO ZDROWIA

PLATFORMA EDUKACYJNA MINISTERSTWA EDUKACJI I NAUKI 

DOBRE TŁUSZCZE

 

01/04/2023 aktualności

Komentarze