Szczepienie przeciw gruźlicy dziecka
Gruźlica płuc to przewlekła choroba zakaźna, którą wywołuje kwasooporny prątek Mycobacterium tuberculosis nazywany również prątkiem Kocha, pochodzącym od nazwiska odkrywcy. Gruźlica płuc dotyczy tkanki płucnej, w tym także tchawicę, oskrzela i krtań. Chory, u którego jednocześnie wykryto gruźlicę płuc oraz gruźlicę pozapłucną, jest zaliczany do przypadku gruźlicy płuc.
Do zakażenia gruźlicą dochodzi głównie poprzez drogę kropelkową i pyłową. Chory, który wydala prątki wraz z kropelkami śluzu podczas kaszlu, oddychania czy mówienia jest podstawowym źródłem zakażenia. Ryzyko zakażenia jest zależne od czasu narażenia oraz od stężenia prątków w powietrzu. Prątki umiejscawiają się kropelkach plwociny, one zaś wysychając tworzą jądra kropelek. W nich znajdują się 2 – 3 prątki, mogą być one wdychane aż do samych pęcherzyków płucnych, szczególnie do części dolnych płatów górnych oraz części górnych płatów dolnych. Prątki zostają wchłaniane przez makrofagi pęcherzyków. Jeżeli ilość prątków jest mała prawdopodobnie zostaną całkowicie usunięte przez bakteriobójcze mechanizmy makrofaga. Natomiast przy dużej ilości prątków lub upośledzonej odporności system ten może działać nieprawidłowo i prątki przez 2-3 tygodnie będą się namnażać wewnątrzkomórkowo. W związku z tym dochodzi do rozpadu makrofaga, bakterie, które wydostaną się na zewnątrz są pochłaniane przez inne monocyty i makrofagi pęcherzykowe.
Prątki mnożą się swobodnie we wnętrzu monocytów, gdyż nie są one komórkami pobudzonymi. Powstaje miejscowy odczyn zapalny. Później powstaje charakterystyczna ziarnina, jej elementem jest gruzełek, który jest zbudowany ze skupisk makrofagów, przyjmują one postać komórek olbrzymich Langhansa, oraz komórek nabłonkowych, otaczają one rozpadłe komórki.
Dzięki temu tworzy się tak zwana martwica serowata. Rozwój gruźlicy jest zależny od liczby prątków, ich zjadliwości i sprawności układu immunologicznego. W większości przypadków odporność immunologiczna jest wystarczająco skuteczna, że w przypadku zainfekowania prątkiem gruźlicy zakażenie przebiega bezobjawowo.
Gruźlica skóry jest jednym z najtrudniejszych do ustalenia rozpoznań dla dermatologa, nie tylko z powodu szerokiej diagnostyki różnicowej, lecz
także trudności w otrzymaniu potwierdzenia mikrobiologicznego. Diagnoza opiera się głównie na badaniu histopatologicznym, hodowli bakterii na podłożu Löwensteina-Jensena lub w systemach automatycznych oraz na amplifikacji DNA prątków metodą reakcji łańcuchowej polimerazy. Pomimo wszystkich zaawansowanych technik mikrobiologicznych, izolacja M. tuberculosis w hodowli pozostaje nadal złotym standardem.
Początek gruźlicy płuc jest zazwyczaj skryty, objawy są niecharakterystyczne. Do objawów ogólnoustrojowych należą:
– Gorączka lub stany podgorączkowe,
– Nocne poty,
– Utrata apetytu oraz spadek masy ciała,
– Ogólne zmęczenie, złe samopoczucie, uczucie rozbicia,
– Objawy lokalne, które są związane z zajęciem układu oddechowego:
– Kaszel – jest najczęstszym objawem, początkowo jest on suchy, z czasem staje się wilgotny z wykrztuszaniem wydzieliny ropnej bądź śluzowej, utrzymujący się co najmniej 3 tygodnie,
– W zaawansowanym stopniu choroby może wystąpić ból w klatce piersiowej, krwioplucie,
– Duszność – pojawia się zwykle rzadko, towarzyszy ona postaciom ostrym i tym, które zajmują duże obszary płuc, na przykład: gruźlicy prosówkowej, serowatemu zapaleniu płuc.
Gruźlica pozapłucna może zaatakować:
– węzły chłonne
– kości
– nerki
– nadnercza
– opony mózgowo- rdzeniowe
– mózg.
Gruźlica płuc może prowadzić do:
– odmy opłucnej
– ropniaka opłucnej
– krwotoku płucnego
– zwłóknienia opłucnej
– prosówki
– gruźlicy ośrodkowego układu nerwowego.
Wnioski wypływające z zebranego materiału:
– Gruźlica płuc po dzień dzisiejszy stanowi bardzo poważny problem zdrowotny.
– Aktualnie największa liczba zachorowań występuje w wieku 45-64 lat.
– Na gruźlicę ponad dwukrotnie częściej zapadają mężczyźni.
– Najczęściej występującym objawem gruźlicy płuc jest kaszel utrzymujący się kilka tygodni.
– Równie często występują stany podgorączkowe przechodzące w gorączkę, nocne poty, ogólne osłabienie i zmęczenie. W zaawansowanej gruźlicy spotyka się również ból w
klatce piersiowej, krwioplucie oraz duszność.
– Celem leczenia jest jak najszybsze odprątkowanie chorego i tym samym zminimalizowanie zakaźności. Zwykle po 2 – 3 miesiącach leczenia uzyskuje się ujemne wyniki rozmazu plwociny co znaczy, że pacjent przestaje być zagrożeniem dla innych osób.
– Leczenie swoiste trwa przez okres 6 miesięcy.
Szczepionka BCG chroni głównie niemowlęta przed najcięższymi postaciami gruźlicy – m.in. gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i rozsianą postacią choroby – gruźlicą prosówkową. Na tę postać chorują przede wszystkim niemowlęta, dlatego tak ważne jest szczepienie najmłodszych.
Głównym celem programu powszechnych szczepień noworodków przeciw gruźlicy jest zapobieganie ciężkim postaciom tej choroby, typowym dla wieku wczesnodziecięcego – gruźlicy prosówkowej i gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
Szacuje się, że skuteczność BCG w odniesieniu do tych postaci gruźlicy wynosi ok. 90%. Głównym celem szczepienia BCG jest ochrona przed najgroźniejszymi, często śmiertelnymi powikłaniami gruźlicy.
Głównym celem programu powszechnych szczepień noworodków przeciw gruźlicy jest zapobieganie ciężkim postaciom tej choroby, typowym dla wieku wczesnodziecięcego – gruźlicy prosówkowej i gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
Szacuje się, że skuteczność BCG w odniesieniu do tych postaci gruźlicy wynosi ok. 90%. Głównym celem szczepienia BCG jest ochrona przed najgroźniejszymi, często śmiertelnymi powikłaniami gruźlicy. Małe dzieci są w grupie ryzyka zachorowania na gruźlicę o ciężkim przebiegu. Szczepienie przeciw gruźlicy jest najbardziej efektywne bezpośrednio po urodzeniu. Wtedy dziecko nie miało jeszcze kontaktu z prątkiem gruźlicy. Dzięki szczepieniom gruźlica wśród dzieci występuje rzadko.
Przed wykonaniem szczepienia lekarz przeprowadza obowiązkowe badanie kwalifikacyjne, aby wykluczyć przeciwwskazania do szczepienia.
Zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej lub tomografia komputerowa pomagają zidentyfikować uszkodzenia płuc. W obszarach o ograniczonych zasobach, szybkie testy molekularne wykrywają DNA gruźlicy w plwocinie w ciągu kilku godzin.
Źródło:
PROBLEMY PIELĘGNACYJNE PACJENTA Z GRUŹLICĄ PŁUC
Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia
SZCZEPIENIA.INFO
SZCZEPIENIA.INFO
Gruźlica w praktyce lekarza rodzinnego
Skórne postacie gruźlicy – postępowanie diagnostyczne i terapia
SZCZEPIENIA.INFO
